Uzun Ömürlü Esnek Üstyapıların Tasarımı

Kategori	: Şantiye Notları
Yorum Sayysy	: 0
Okunma	: 737
Tarih	: 14 Ocak 2011, 11:25

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Untitled Document

Kaplama tabakasında kullanılan bağlayıcı cinsine göre yol üstyapıları; esnek ve rijit
olmak üzere iki ana sınıfa ayrılmaktadır. Bağlayıcı olarak bitümlü malzemelerin
kullanıldığı üstyapı çeşidine esnek yol üstyapısı denilmektedir. Üstyapı tabakalarının en
uygun şekilde tasarımı; güvenlik, konfor ve ekonomi bakımından büyük önem arz
etmektedir. Üstyapı kaplama tabakalarının servis ömrü, trafiğe açılışından
rehabilitasyon veya yeniden yapım gerekinceye kadar geçen periyot olarak
tanımlanmaktadır. Üstyapının ömrü; yapısal tasarım şartlarına, malzeme
karakteristiklerine, tabaka kalınlıklarına, bakım aktivitelerine veya kabul edilen
bozulma kriterlerine göre değişiklik göstermektedir.
Üstyapının dayanımını arttırmak için tabaka kalınlıklarının arttırılması veya
kullanılacak malzemelerin özelliklerinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Her iki
alternatifte ilk yapım maliyetinin arttırmasına rağmen bakım ve yenileme ayrıca
taşıtların gecikmesinden kaynaklanan maliyetin azalmasını sağlamaktadır. Bu nedenle
özellikle trafik hacmi yüksek olan yolların uzun servis ömrüne göre projelendirilmeleri
büyük önem arz etmektedir. Belirtilen faktörler göz önünde bulundurularak “Uzun
Ömürlü Üstyapı Tasarım Yöntemi” geliştirilmiştir. Uzun Ömürlü Üstyapı, 50 yıldan
daha uzun bir süre büyük yapısal rehabilitasyonlara ve yeniden yapımlara gereksinim
duymayan, sadece çeşitli nedenlerden dolayı oluşan gerilmelerden kaynaklanan
bozulmaları gidermek amacıyla periyodik yüzey yenilemesi yapılan, uygun şekilde
dizayn ve inşaa edilmiş asfalt üstyapılarını ifade etmektedir. Uzun Ömürlü Üstyapılarda
onarım veya yenilemenin yüzeydeki ince bir tabakada sınırlandırılması
amaçlanmaktadır.
Bu çalışma, Uzun Ömürlü Üstyapıların tasarımı hakkında bilgiler içermektedir.
Üstyapıyı oluşturan tabakaların kalınlıkları ve görevleri genişçe açıklanmaktadır. Uzun
Ömürlü Üstyapı tabakalarının kullanılmasıyla, yüzey yenileme ve rehabilitasyon
masrafları en alt seviyelere indirilmekte ve bunun yanında trafik akışı da en az oranda
engellenmektedir.

Uzun Ömürlü Üstyapı, 50 yıldan daha uzun bir süre büyük yapısal rehabilitasyonlara ve
yeniden yapımlara ihtiyaç duymayan, sadece çeşitli nedenlerden dolayı oluşan
gerilmelerden kaynaklanan bozulmaları gidermek amacıyla periyodik yüzey yenilemesi
yapılan, uygun şekilde dizayn ve inşaa edilmiş esnek üstyapı tabakalarını ifade
etmektedir. Uzun süre dayanıklı esnek üstyapı terimi yeni olmayıp "tam derinlik" ve
"derin dayanım" esnek üstyapılar 1960’lardan beri yapılmaktadır. Tam derinlik
üstyapılar, doğrudan doğruya taşıma gücü arttırılmış veya doğal taban zemini üzerine
inşaa edilmiş kalın kaplama tabakalarını, derin dayanım kaplamalar ise nispeten kalın
(4-6 inç) granüler temel tabakası üzerine uygulanmış kaplama tabakalarını ifade
etmektedir. Derin dayanım üstyapıların başlıca faydalarından biri altta kullanılan
granüler temel tabakası sayesinde kaplama kalınlığının daha ince yapılmasıdır. Tam
derinlik ve derin dayanım üstyapılar, kaplama tabakası altında oluşan çekme
gerilmelerini en az seviyeye indirerek, yorulma çatlağı oluşma ihtimalini önemli oranda
azaltması gibi eklenen avantajlara sahiptir.

Üstyapı ömrünü uzatmak amacıyla tabaka kalınlıklarını arttırmanın yanı sıra malzeme
özelliklerini dikkate alarak fizik prensiplerine göre dizayn yapılması gerekmektedir.
Amerika’nın Illinois, Kentucky, Minnesota ve Washington gibi eyaletlerinde ayrıca
İngiltere’de 1980’lerden itibaren mekanik tekniklere dayalı üstyapı tasarımları
yapılmaya başlanmıştır. Uzun ömürlü üstyapıların tasarımında kullanılan mekanikampirik
dizayn yönteminde fizik prensipleri kullanılarak üstyapının iklim şartlarına ve
yüklemeye karşı tepkisi belirlenmektedir. Mekanik-ampirik tasarım yönteminde
mekanik yöntemlerle belirlenen malzeme özellikleri kabul edilen formüllerde
kullanılarak uygunluk kontrolü yapılmaktadır. Üstyapı tasarımıyla ilgili kritik
noktalardan biri, malzeme veya tabaka kalınlıklarının doğru seçerek bozulma veya hasar
şekillerine kesinlikle izin vermeyecek şekilde dizayn yapabilmektir. Üstyapının servis
yeteneğini azaltarak zamanla rehabilitasyona neden olan başlıca bozulmalar; kalıcı
deformasyon (tekerlek izi), termal ve yorulma çatlaklarıdır. Bu tasarım yönteminin
kullanılması ile üstyapı yüzey tabakalarında tekerlek izi oluşmasına engel olacak yeterli
sertlik, yeterli toplam üstyapı kalınlığı ve kaplama yapısı altında oluşan yorulma
çatlamalarından kaçınmak için alt tabakalarda yeterli esneklik sağlanabilmektedir

Facebook'ta Paylas | |

Yorum Yaz |

Şantiye Notları

En Çok Okunan Haberler

	Yapı Denetim ve Kastamonuda Konut Fiyatları Hakkında Sorular ve CevaplarSinop Şantiye ŞefliğiŞantiye Şefliği Yönetmeliği26 Nisan 201214 Şubat 201213 Şubat 2012
Nejdet Çapraz Özge Yılmaz Korkut Azeri